Blogs

  • 11 februari 2020

    Parlementaire enquête gaswinning Groningen: een goede voorbereiding begint op tijd

    Hoewel de precieze details nog onbekend zijn, staat vast dat in de loop van dit jaar een parlementaire enquête zal worden gewijd aan het onderwerp van de gaswinning in Groningen. Wie bij een parlementaire enquête betrokken wordt – of lijkt te gaan worden –, doet er verstandig aan zich hierop tijdig voor te bereiden.

    In deze beknopte publicatie zal ik op hoofdlijnen aard en verloop van een parlementaire enquête in kaart brengen en enige handvatten te bieden voor de voorbereiding op een dergelijke enquête. Ik put hierbij deels uit eigen ervaringen, aangezien ik als advocaat zowel bij vier enquêtes onder de Wet op de parlementaire enquête 2008 (WPE 2008) betrokken ben geweest, als bij de evaluatie van die wet.

  • 04 februari 2020

    Warmtewet 2.0 nader uiteengezet

    Ten tijde van het najaarscongres van de Stichting Warmtenetwerk op 3 december 2019 was de beloofde brief van de Minister van Economische Zaken en Klimaat (EZK) aan de Tweede Kamer over de voortgang van het wetstraject Warmtewet 2.0 nog niet voorhanden. Michelle de Rijke, partner bij Van der Feltz advocaten, moest zich in haar presentatie bij het najaarscongres op dat punt beperken tot enkele contouren voor de Warmtewet 2.0, die het Ministerie van EZK wel al had willen prijsgeven. Vlak voor het kerstreces werd de Kamerbrief alsnog verstuurd. In dit blog beschrijft Michelle de Rijke de hoofdkenmerken van de Warmtewet 2.0, die in de Kamerbrief kortweg ‘Warmtewet 2’ wordt genoemd. Vervolgens gaat zij nader in op het onderwerp dat tijdens het najaarscongres al vragen opriep: de bevoegdheid van de gemeente om warmtekavels vast te stellen en per warmtekavel een warmtebedrijf aan te wijzen.
  • 12 december 2019

    PAS-blog: Kunnen bedrijven met succes de stikstofproblematiek aangrijpen om andere concurrerende ontwikkelingen tegen te houden?

    De stikstofproblematiek heeft grote weerslag op bedrijven actief in allerlei marktsectoren. De zogenoemde PAS-uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: “de Afdeling”) hebben onder meer gevolgen voor projecten op het gebied van woningbouw, infrastructuur, landbouw en industrie. Met de PAS-uitspraken in de hand weten inmiddels verschillende milieuorganisaties en omwonenden toekomstige ontwikkelingen een halt toe te roepen door een beroep te doen op de Wet natuurbescherming (hierna: “Wnb”).

    Bedrijven ervaren dus veel negatieve gevolgen voor hun bedrijfsvoering. Maar kunnen bedrijven zelf ook andere concurrerende ontwikkelingen tegenhouden die in hun ogen leiden tot aantasting van een natuurgebied, bijvoorbeeld wegens te grote stikstofdepositie? Uit een recente uitspraak van 13 november 2019 van de Afdeling (ECLI:NL:RVS:2019:3839) volgt dat het voor bedrijven lastig – maar niet uitgesloten - is om met succes een beroep te doen op de Wnb; de wet die strekt tot bescherming van het behoud van de natuurwaarden van Natura 2000-gebieden.

  • 05 december 2019

    Hoor de wind waait door de molen (hier binnen zelfs hoort men de wind): de ruimtelijke aanvaardbaarheid van geluidbelasting door windmolens nader bezien

    Wind is een duurzame energiebron. Een ander voordeel is dat het nooit opraakt. Wind kan altijd wor­-den ge­­bruikt voor het opwekken van elektriciteit. Maar windmolens kunnen ook overlast veroor­zaken voor omwonenden, zoals geluidshinder. De planwetgever moet hiermee reken houden bij het aanwij­zen van ontwikkellocaties voor windmolens in het bestemmingsplan. Zij dient in dat kader im­mers, uit oog­­punt van een goede ruimtelijke ordening, zorg te dragen voor een goed woon- en leefkli­­maat.

    Het is dus belangrijk dat het bestemmen van die ontwikkellocaties zorgvuldig gebeurt. Maar wat houdt dat voor het aspect geluid precies in? In 2019 ging de Afdeling bestuursrechtspraak hier meermaals op in. Wat blijkt: niet alleen het bepaalde in artikel 3.14a lid 1 van het Activiteitenbesluit milieube­heer over de geluidbelasting van windmolens is relevant in dit verband. On­der omstandighed­en dient de plan­wetgever de ruimtelijke aanvaardbaarheid van die geluidbelasting nader te motiveren/borgen.

  • 16 oktober 2019

    PAS-blog: Wie betaalt uw stikstofprobleem?

    Door de zogenaamde PAS-uitspraken van 29 mei 2019 van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State kunnen veel bouwprojecten niet doorgaan. Bij de bouw van woningen of de aanleg van een weg komt nu eenmaal stikstof vrij. Indien stikstofdepositie op een nabijgelegen Natura 2000-gebied op voorhand kan worden uitgesloten, bijvoorbeeld door het gebruik van louter elektrisch materieel, kan de benodigde omgevingsvergunning worden verleend. Is dit niet het geval, dan kan een project niet zonder meer doorgang vinden. Volgens berekeningen van ABN AMRO staat in de komende vijf jaar voor circa 14 miljard euro aan woningbouw- en infrastructurele projecten op losse schroeven door het wegvallen van het Programma Aanpak Stikstof (PAS).

    Los van de vraag hoe deze impasse zou moeten worden opgelost, zal ook de vraag spelen wie de rekening van vertraagde dan wel afgestelde projecten dient op te pakken. Dit zal afhangen van de fase waarin het contract zich bevindt, alsmede van de contractuele verhoudingen.

  • 15 oktober 2019

    PAS-blog: Woningbouw stagneert door stikstofcrisis: een dwingende reden van groot openbaar belang voor vergunningverlening onder de Wet natuurbescherming?

    Tot voor kort werd de woningbouw zelden in verband gebracht met de stikstofcrisis in Natura 2000-ge­­bieden, omdat de bijdrage daarvan aan de stikstofdepositie in Nederland marginaal is. Woning­bouw veroorzaakte in 2018 slechts 0,6 procent van de totale stikstofdepostie in ons land.

    Onder het Programma Aanpak Stikstof waren woningbouwprojecten dan ook vaak vrijgesteld van een ver­­gunning op basis van de Wet natuurbescherming, omdat de gerelateerde stikstofdepostie on­der de 0,05 mol/ha/jr bleef. Met de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van 29 mei 2019 is deze vrijstellingsgrens echter komen te vervallen.

    Het gebruik van de zogenoemde ADC-toets zou onder omstandigheden uitkomst kunnen bieden in deze stik­stof­crisis. Uit de rechtspraak blijkt namelijk dat de vergun­ning­verlening van een woningbouw­pro­­ject on­der de Wet natuurbe­scher­ming met het doorlopen van deze toets vlot kan worden getrok­ken.

    Steeds is het daarbij de vraag of woningbouw kwalificeert als een dwin­gen­de reden van groot open­baar belang, als één van de drie voorwaarden van de ADC-toets. Afhankelijk van het concrete wo­ning­bouwproject is dit, op basis van gedegen juridisch maatwerk, in beginsel aantoonbaar.

  • 07 oktober 2019

    Illegaal gedumpt drugsafval: overtreding al bij ‘wetenschap’ of pas bij ‘medeplegen’?

    Volgens de ABRvS is geen sprake van een overtreding door de eigenaren, zodat geen kostenverhaal mogelijk was voor toepassing van spoedbestuursdwang tot opruiming van het drugsafval. Voor de eigenaren een mooie en ook terechte uitkomst. Toch wekt deze uitkomst mijn zorgen, omdat het maatschappelijke probleem van illegaal gestort drugsafval met deze uitspraak niet uit de wereld is. Het omslagpunt ligt dus kennelijk bij het moment waarop een betrokken eigenaar kennis krijgt van het strijdige gebruik, maar is dat wel wenselijk, specifiek voor illegaal gedumpt drugsafval? Ik meen van niet.

  • 29 september 2019

    Het 'Programma Aanpak Stikstof': een kort overzicht

    Op 29 mei 2019 deed de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: “Afdeling”), de hoogste bestuursrechter op dit gebied, twee uitspraken (met de kenmerken ECLI:NL:RVS:2019:1603 en ECLI:NL:RVS:2019:1604), die hebben gezorgd voor veel discussie, zowel op politiek als op juridisch-technisch niveau. In dit artikel wordt een overzicht gegeven van de overwegingen van de Afdeling, tegen welke achtergrond zij moeten worden gezien en wat de gevolgen zijn van de zogeheten ‘PAS-uitspraken’.