Legessanctie uit Wro van toepassing op gehele omgevingsvergunning

Op 17 november 2017 heeft de Hoge Raad beslist dat de legessanctie van art. 3.1 lid 4 Wro het heffen van leges verbiedt als een bestemmingsplan ouder is dan tien jaar. Alle activiteiten die uit de behandeling van een vergunningsaanvraag voortvloeien, zijn onderdeel van één dienst die verband houdt met het bestemmingsplan. De gehele legesnota vervalt daarom, aldus de Hoge Raad.

Belanghebbende had medio 2013 een aanvraag ingediend voor een omgevingsvergunning voor het bouwen van een woning. Het bestemmingsplan uit 2001 voorzag niet in de bouw van een woning in het betreffende deel van het plangebied. Er was dus een buitenplanse afwijking vereist. Belanghebbende deed met succes een beroep op de legessanctie. Die houdt in dat indien een gemeente niet voldoet aan de verplichting om haar bestemmingsplannen elke tien jaar te herzien, voor het betreffende plangebied de bevoegdheid “tot het invorderen van rechten terzake van na dat tijdstip door of vanwege het gemeentebestuur verstrekte diensten die verband houden met het bestemmingsplan” vervalt.

De Hoge Raad beantwoordt in zijn arrest een aantal interessante vragen over de legessanctie. Zo vervalt als gevolg van de legessanctie niet alleen de bevoegdheid tot invordering, maar ook de bevoegdheid tot het heffen van leges. Voor de toepassing van de legessanctie in de heffingssfeer is maatgevend of de tienjaarstermijn is verstreken op het moment van het belastbare feit, in dit geval het in behandeling nemen van de aanvraag voor een omgevingsvergunning. De legessanctie heeft niet uitsluitend betrekking op het in behandeling nemen van aanvragen voor bouw-, aanleg- of sloopactiviteiten in overeenstemming met het bestemmingsplan. Ook aanvragen waarin wordt verzocht om een buitenplanse afwijking houden verband met dat bestemmingsplan. Het voor de toepasselijkheid van de legessanctie vereiste verband is erin gelegen dat de noodzaak om een vergunning voor een buitenplanse afwijking aan te vragen, voortvloeit uit de inhoud van het (te oude) bestemmingsplan.

De Hoge Raad zet in duidelijke bewoordingen uiteen dat de legessanctie een heel breed toepassingsbereik heeft. Het arrest is daarmee zeer nuttig voor de praktijk. Het arrest vormt enerzijds een stimulans voor gemeenten om hun bestemmingsplannen tijdig te vernieuwen. Anderzijds kunnen projectontwikkelaars en andere aanvragers van omgevingsvergunningen natuurlijk hun voordeel doen met de duidelijke regels die de Hoge Raad geeft.

Zie: HR 17 november 2017, ECLI:NL:HR:2017:2877.

 

Meer weten oover de heffing van leges? Neem contact op met Ruben Wiegerink.