Een omgevingsvergunning voor een c-activiteit wordt niet automatisch en met terugwerkende kracht ongeldig na vernietiging van het daaraan ten grondslag liggende bestemmingsplan

De Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (“de Afdeling”) heeft bij uitspraak in hoger beroep van 1 februari 2017, ECLI:NL:RVS:2017:247, de sinds 1999 geldende Tegelen jurisprudentie nader uitgewerkt.


Tegelenjurisprudentie (ECLI:NL:RVS:1999:AA4296).

Als hoofdregel geldt dat de vernietiging van een besluit ook de vernietiging van de rechtsgevolgen van dat besluit meebrengt (artikel 8:72 lid 2 Awb). De Afdeling heeft in de Tegelen-jurisprudentie daarop een uitzondering geformuleerd met betrekking tot de gevolgen van de vernietiging van de vaststelling van een bestemmingsplan voor de op basis daarvan verleende omgevingsvergunning voor bouwen (a-vergunningen). De vernietiging van een bestemmingsplan heeft in dat geval geen gevolgen voor de omgevingsvergunning voor bouwen. De uitzondering van de Tegelen-jurisprudentie geldt niet bij een omgevingsvergunning voor afwijking van het bestemmingsplan (c-vergunningen), zo heeft de Afdeling bepaald bij uitspraak van 21 januari 2015, ECLI:NL:RVS:2015:92.

Casus

Appellant heeft het college van Roermond gevraagd handhavend op te treden tegen de op korte afstand van zijn woning zonder c-omgevingsvergunning in gebruik zijnde rijhal. Het college heeft dit geweigerd. De rechtbank heeft de weigering in stand gelaten.

Uitspraak Afdeling

Dat de zogenoemde Tegelen-jurisprudentie niet op de omgevingsvergunning van toepassing is en de uitzondering op het bepaalde in artikel 8:72, tweede lid, van de Awb, daarom niet aan de orde was, betekent naar het oordeel van de Afdeling niet dat de vernietiging van het bestemmingsplan automatisch de vernietiging of nietigheid van de omgevingsvergunning tot gevolg heeft gehad. Een omgevingsvergunning wordt niet van rechtswege met terugwerkende kracht ongeldig/nietig als het bestemmingsplan dat eraan ten grondslag ligt, wordt vernietigd. Een omgevingsvergunning kwalificeert immers niet als rechtsgevolg van het vernietigde bestemmingsplan. Vernietiging van het bestemmingsplan leidt er wel toe dat een omgevingsvergunning die op grond daarvan is verleend, blootstaat aan vernietiging zolang de vergunning niet onherroepelijk is. Vernietiging van het bestemmingsplan kan dus wel gevolgen hebben voor een nog niet onherroepelijke c-vergunning, maar leidt niet tot automatische nietigheid.

Ex nunc/ex tunc

Nu op het moment van het nemen van de beslissing op bezwaar in de handhavingsprocedure noch de Tegelen-jurisprudentie, noch artikel 8:72, tweede lid, van de Awb in de weg stonden aan de rechtsgeldigheid van de omgevingsvergunning, was het college niet bevoegd tot het inwilligen van het verzoek om handhavend op te treden tegen de rijhal. Met wijzigingen in de juridische situatie die zich na de beslissing op bezwaar hebben voorgedaan, kan bij de rechtmatigheidstoetsing geen rekening worden houden. Het hoger beroep slaagt niet.

 

Auteur: Margot de Buck